ÖLÇEKLER KONUSU ETKİNLİĞİ

ETKİNLİĞE GİRİŞ

İLKAY YARDIM İSTİYOR!

     İlkay o akşam Sosyal Bilgiler Öğretmeni’nin verdiği ödevleri yapmaktaydı. Ödevlerini bitirmiş ancak bir soruya istediği yanıtı bulamamıştı. O soru, “Farklı ölçekler kullanılarak aynı boyuttaki kağıtlara çizilmiş haritalarda değişen özellikler nelerdir?” sorusuydu. Tam bu sorunun yanıtını düşünürken kendini birden çok güzel bir uçağın içinde buldu. Bu uçak sürekli bir adanın üzerinde dolaşıyordu. Masmavi okyanusun ortasında bir cennet bahçesini andıran bu ada Ölçekistan adasıydı. İlkay bu adaya hayran kalmıştı. Uçak bir alçalıyor, bir yükseliyordu. Bir zaman sonra şunu fark etti. Uçak alçaldıkça yani yere yaklaştıkça ada üzerinde gördüğü alan daralıyor ama yerleşmeleri daha ayrıntılı görebiliyordu. Ne güzel evler ne güzel bir doğaydı bu! Seyahat ettiği uçak birden bire çok yükseğe çıktı. Bu kez adanın tamamını görebiliyordu. Ancak adadaki yerleşmeler net görülemeyecek kadar küçülmüştü. Bu yaşadıkları ona aradığı sorunun cevabını vermişti. O sırada aslında çalışma masasında çalışırken uyuyakaldığını anladı. Yaşadıkları tatlı bir hayalden ibaretti. Ne olursa olsun yaşadığı bu küçük hayal çok işine yaramıştı ve hemen bulduğu yanıtı yazmaya koyuldu. Acaba yanıt neydi?

ÖLÇEKİSTAN ETKİNLİĞİ

    Öncelikle İlkay’ın ulaştığı yanıta ulaşmak için etkinlik yapacağımızı belirtelim. Sonra sınıftaki öğrencileri üç gruba ayıralım. Her gruba öncelikle kenarları 10 cm olan bir kare çizmelerini söyleyin.(Zaman kazanmak için bir ders önceden evde çizmelerini söylemek bence daha uygun.) Her öğrenci bu kareyi çizecek. Sonra her gruba bir ölçek verin. Verdiğiniz ölçeği karenin sağ alt köşesine yazsınlar:

(1.grup:1/1.000.000),

(2.grup:1/500.000),

(3.grup:1/10.000).

-Harita çizerken verilen ölçeklere göre çizdiklerini düşünmeleri gerekiyor.-

Sonra öğrencilerinize şu bilgilendirmeyi yapın:

1. 1.grup, Çizdiğiniz karenin içine Ölçekistan ülkesini çizeceksiniz.Ülke sınırının biçimi size ait istediğiniz gibi çizebilirsiniz çizdiğiniz haritada sadece il adlarını, yerlerini ve bunlar arasındaki sınırları gösteriniz.

2.2.grup, haritanızda Ölçekistan ülkesinin illeri ve bu iller arasındaki ana ve ara yolları bir damar ağı gibi gösteriniz.

3.3.grup, haritanız kroki benzeri olacak. Ev, köprü, cami, müze, banka, cadde, sokak vb. yapıların üstten göründüğü bir harita çizeceksiniz.

   Yapılan bilgilendirmeden sonra öğrenciler buna uygun olarak verilen zamanda, seri bir şekilde haritalarını çizecekler. Harita çizimini yaparken kendilerine verilen ölçeğe uyduklarını düşünecekler. Çizimler sırasında siz de her grubun çizdiği haritanın birer örneğini tahtaya çiziniz. Çizimler bittikten sonra değerlendirme aşamasına geçilecek. Grupların çizdikleri haritalar karşılaştırılacak ve arasındaki farklılıklar, bunun nedenleri tartışılacak.

Tartışmadan sonra ulaşılan bilgileri düzenlemek için her gruba sırasıyla şu bilgilendirmeyi yapınız:

1.grup(1/1.000.000): Sizin haritanız küçük bir ölçek kullanılarak çizildi. Bu yüzden ayrıntı gösterme gücü az, gösterdiği alan geniş. Bu ölçekle bütün Ölçekistan’ı kullandığınız kağıda sığdırabildiniz ancak sadece ülke ve illerin yerleri, arasındaki sınırlar görülebiliyor.

2.grup(1/500.000): Sizin kullandığınız ölçek ilk gruptan daha büyüktü. Bu nedenle ülkenin tamamını kağıda sığdıramadınız. Ancak siz 1.grubun haritasına göre daha ayrıntılı bir haritaya sahip oldunuz. Ölçek büyüdükçe gösterilen alan daraldı ama ayrıntı gösterme gücü arttı.

3.grup(Ölçek1/10.000): Siz sadece ülkenin bir şehrini haritaya yansıtabildiniz. Çünkü ölçeğiniz çok büyüktü ama ayrıntı gösterme gücü diğer haritalara göre çok daha iyiydi. Bunun sebebi de büyük ölçek kullanmış olmanız.

***Etkinliği sonunda şu soruyu sormanız yararlı olacaktır. 3.grubun kullandığı 1/10.000 ölçekle Ölçekistan ülkesinin tamamını çizmek için ne yapmamız gerekir? (Kağıdın boyutunu arttırmak iyi fikir bence…J)

***Ayrıca ölçek ile ölçeğin paydası arasındaki ters orantı vurgulanmalıdır.(Ölçeğin paydasındaki rakam büyüdükçe ölçek küçülür. Çünkü ölçeğin paydasındaki rakamın büyümesi demek gerçek alanın o kadar küçültüldüğü anlamına gelir.)

Sonuç: Ölçek büyüdükçe haritanın ayrıntı gösterme gücü artar, gösterdiği alan daralır. Ölçek küçüldükçe haritanın gösterdiği alan genişler, ayrıntı gösterme gücü azalır.

                                           Sosyal Bilgiler Öğretmeni

                                                               Metehan ATALAR

HAÇLI SEFERLERİ ETKİNLİĞİ

***Aşağıda 1096-1270 yılları arasında yapılan Haçlı seferlerinin nedenlerinin ve sonuçlarının ana başlıkları verilmiş ancak içerik kısımları birbirine karıştığı için yazılamamıştır. Sizden beklenen birbirine karışan neden ve sonuçları ayırarak uygun olan konu başlığının altına en kısa sürede ve doğru olarak yazmanızdır.

                                           Haçlı Seferlerinin Nedenleri

1. Dini inanç:

2. Avrupa'nın içinde bulunduğu yoksulluk:

3. Türklerden kaynaklanan korku ve endişe:

4. Ticaret yollarını denetim altına alma isteği:

5. Derebeylerinin yağma ve macera hevesleri:








Haçlı Seferlerinin Sonuçları

(1) Dini Sonuçları :

(2) Siyasi Sonuçları:

(3) Sosyal Sonuçları :

(4) Ekonomik Sonuçları :

Merhaba araştırmacı öğrenciler!

Ben Tarih Profesörü Halil İnalcık…

Aşağıda haçlı seferlerinin neden ve sonuçları birbirine karışmış. Sizden isteğim neden ve sonuçları birbirinden ayırmanız. Ayırdıktan sonra da hangi alanla ilgili bir neden veya sonuç ise diğer sayfalardaki konu başlıklarının altına yazmanız. Açıkçası size yardım etmek isterdim ama şu anda Akıncılar ile ilgili araştırmalarıma devam etmem gerekiyor. Hepinize başarılarJ

HAÇLI SEFERLERİNİN NEDENLERİ-SONUÇLARI

* Uzakdoğu ile Avrupa arasındaki ticaretin ana hattı olan Ortadoğu'da Müslümanların kontrolünü kırmak, ticaret yollarını ele geçirmeyi amaçlıyorlardı.

* Batı Hristiyanları, dinlerince kutsal sayılan Kudüs ve Filistin'i Müslümanlardan geri almak istediler.

* Doğu ve batı toplumları arasında ticari faaliyetler başladı. Doğuda mevcut olan pek çok tarım ürünü ve meyveler Avrupa'da da yetiştirilmeye başlandı. Deniz ticareti canlandı ve bilhassa Akdeniz ülkeleri büyük bir zenginliğe kavuştu. Özellikle pusula, kağıt, top barutu gibi büyük icatlar ile işlenmiş bakır eşyalar, kumaşlar ve yel değirmeni dahil çeşitli yenilikler Avrupalıların da hizmetine girdi.

* Kudüs'ün ele geçirilememesi hristiyanların kiliseye olan inançlarının zayıflamasına,  papanın ve diğer din adamlarının nüfuzlarının azalmasına sebep oldu.

* Bu durum insanları doğunun refah ve zenginliğine sevk etti. Doğunun zenginliği onların gözlerini kamaştırıyordu.

* Harbe katılan birçok derebeyi geri dönemediği için Avrupa'da derebeylik zayıfladı; Halk arasındaki sınıf farkları ortadan kalkmaya başladı ve sosyal yapıda önemli değişmeler başladı.

* Türklerin Anadolu’ya girmeleri ve hakim olmaları, Bizans ve Avrupa’da tedirginlik durumunu ortaya çıkardı. Bu durum Bizans'ın Türklere karşı Batı Avrupa'dan yardım istemesine yol açtı.

*Doğuda ve İstanbul'da kurulan Hristiyan devletleri uzun ömürlü olamadıklarından Haçlı Seferlerinin bu alandaki neticeleri parlak olmadı. Ancak Türkler'in Avrupa'ya geçişlerini geciktirdi. Ayrıca bu seferler, 150 yıldan fazla bir süre Türkleri meşgul ettiğinden Moğol Orduları ile gelen tehlikeye karşı yeterli önlemin alınamadı.

*Dini kanun ve uygulamaların Avrupa’da haksız kazanç zihniyetini sınırlandırması, derebeylerini ve şövalyeleri Türk ve İslam alemine yöneltti.