II.MEHMET DÖNEMİ (FATİH) (1451-1481)

II.MEHMET DÖNEMİ (FATİH) (1451-1481)

 

Amaçları: 1-İstanbul’u fethetmek. 2-Anadolu’yu bir yönetim altında birleştirmek.3-Karadeniz ticaret yoluna hakim olmak.

*Fatih, Yükselme döneminin ilk padişahıdır.

*Fatih döneminde ilk Osmanlı altın parası basılmıştır.

 

İSTANBUL’UN FETHİ (6 NİSAN-29 MAYIS 1453)

 

İstanbul’un fethinin sebepleri:

1-Bizans, Osmanlıların Rumeli’den Anadolu’ya,Anadolu’dan Rumeli’ye asker geçirmelerine engel oluyordu.

2-Bizans, Avrupa devletlerini, Anadolu beyliklerini ve Osmanlı şehzadelerini Osmanlılar aleyhine kışkırtıyordu.

3-Rumeli’de kesin hakimiyet için İstanbul’un fethi şarttı..

4-Osmanlı padişahları devleti Rumeli’de Edirne’den, Anadolu’da Bursa’dan yönetiyorlardı.İstanbul’un fethi ile tek merkezden yönetim sağlanacaktı.

5-İstanbul kara ve deniz yollarının üzerinde bulunması sebebiyle ticari önem taşıyordu.

6-İstanbul Hıristiyanlar için önemli bir dini merkezdi.

 

Osmanlı Devleti’nin fetih için yaptığı hazırlıklar

1-Bizans’a deniz yoluyla gelebilecek yardımları önlemek amacıyla Anadolu Hisarı’nın karşısına Boğazkesen adı verilen Rumeli Hisarı yapıldı.

2- Bizans’ın İstanbul dışındaki toprakları alınarak batı ile bağlantısı kesildi.

3- Surları aşmak için yürüyen tekerlekli kuleler yapıldı.

4- Kuşatmayı denizden desteklemek için 400 gemiden oluşan donanma hazırlandı.

5-Edirne’de büyük toplar döküldü. ( Bunların en büyüğü şahi topudur.)

6-Aşırtma gülleler atacak havan topları yapıldı.

7-Avrupa’dan gelecek saldırılara karşı Mora ve Balkanlara kuvvet gönderildi.

 

Bizans’ın hazırlıkları:

1-İmparator XI. Konstantin, Katolik ve Ortodoks kiliselerini birleştirmek istedi. Böylece papanın yardımıyla Avrupa devletlerinin desteğini sağlamak istiyordu.

2- Haliç’in girişi kalın zincirlerle ve eski gemilerle kapatıldı.

3- Halk silahlandırılıp surlar tamir edildi.

4-Grejuva (Rum ateşi) adı verilen bir silah geliştirildi.

 

İstanbul’un fethinin Türk tarihi açısından sonuçları:

1-Osmanlı Devleti için yükselme dönemi başladı.

2-İstanbul Osmanlı Devleti’nin başkenti oldu.

3-Boğazlar Osmanlı hakimiyetine girdi.

4-Karadeniz ticaret yolu Osmanlıların eline geçti.

5-Türklerin Avrupa’ya yerleşmeleri hızlandı.

6- II. Mehmet, Fatih unvanını aldı.

7-Osmanlıların Rumeli ve Anadolu’daki toprakları bütünleşti.

8- Osmanlıların İslam dünyasındaki saygınlığı arttı.

 

İstanbul’un fethinin dünya tarihi açısından sonuçları:

1-Şehirleri çevreleyen surların toplarla yıkılacağı anlaşıldı. Avrupalı krallar derebeylerinin şatolarını toplar ile yıkarak Ortaçağ feodalite rejimine son verdiler.

2-İpek ve baharat yolları Türklerin eline geçince Avrupalı denizciler başka deniz yolları aramak zorunda kaldılar ve coğrafi keşifler başladı.

3-1058 yıllık Doğu Roma İmparatorluğu’nun yıkılmasıyla Roma imparatorluğu tarihe karıştı.

4-İstanbul’un fethinden sonra İtalya’ya kaçan bilginler orada Rönesans hareketini başlattılar.

5- İstanbul’un fethi Ortaçağ’ın sonu, Yeniçağ’ın başlangıcı olarak kabul edildi.

 

MORA’NIN FETHİNİN SEBEBİ:

1-Mora’da Bizans imparatorunun akrabaları vardı. İleride Bizans üzerinde hak iddia edebilirlerdi.

2-Mora, Osmanlıların İtalya’ya yapacakları seferlerde askeri üs olarak kullanılabilirdi.

 

FATİH’İN BATI SEFERLERİ:

Sırbistan, Mora, Eflak, Boğdan, Bosna, Hersek, Arnavutluk, İtalya, Atina

 

FATİH’İN DOĞU SEFERLERİ:

Amasra, Sinop, Trabzon, Karamanoğlu koprakları ( Konya ve çevresi), Akkoyunlu toprakları (Doğu Anadolu, Erzincan bölgesi), Candaroğlu toprakları ( Kastamonu ve çevresi), Kırım

 

*Fatih, Mora ve Trabzon’u alarak Bizans’ın yeniden dirilme umutlarını sona erdirmiştir.

FATİH DÖNEMİNDE ELE GEÇİRİLEN ADALAR:

Gökçeada, Taşoz, Bozcaada, Limni, Midilli, Semadirek, Eğriboz ,Zenta, Kefalonya, Ayamavra adaları fethedildi. Rodos kuşatıldı ise de alınamadı.

 

16 YIL SAVAŞLARI

 

Tarih: 1463-1479

Taraflar: Osmanlı - Venedik

Sebep: Osmanlıların Ege adalarını ele geçirmeleri Venedik’in doğu ticaretine zarar veriyordu.

Sonuç: 16 yıl süren savaş sonunda Eğriboz başta olmak üzere bir çok ada ele geçirildi ve Venedikliler ile barış yapıldı. Antlaşma ile Venedik Osmanlı sularında ticaret yapma ve İstanbul’da balyos (elçi) bulundurma hakkı kazandı.

 

OSMANLI-MEMLUK İLİŞKİLERİNİN BOZULMA SEBEPLERİ:

1-Osmanlıların Memluk hakimiyetindeki Dulkadiroğullarının iç işlerine karışmaları.

2-Osmanlıların Memluklardan Hicaz su yollarının tamiri için müsaade istemeleri.

3-Memlukların Dulkadir beyi Şahsuvar Bey’i öldürmeleri.

Sonuç: Fatih, Memluklar üzerine sefere çıkmaya karar verdiyse de Gebze yakınlarında ölünce sefer yarıda kaldı.

 

OTLUKBELİ SAVAŞI

 

Tarih:1473

Taraflar: Fatih SM X Akkoyunlu Uzun Hasan

Sebep: Akkoyunlu Uzun Hasan’ın Osmanlılara karşı kullanmak üzere Venediklilerden ateşli silahlar almak istemesi.

Sonuç:Akkoyunlu Devleti yıkılma sürecine girdi.

Önemi: Osmanlılar Anadolu’daki en büyük rakiplerinden birini ortadan kaldırmıştır.

 

İTALYA SEFERİ (OTRANTO SEFERİ)

 

Tarih:1480

Taraflar: Osmanlı X Napoli Krallığı

Amaç: Roma’yı fethetmek.

Sonuç: Fatih’in ölümüyle sefer yarıda kaldı ama Otranto kalesi alındı.

 

KIRIM’IN OSMANLILARA KATILMASININ ÖNEMİ:

Fatih: 1-Karadeniz ticaret yolunun güvenliğini sağlamak,

2-Moskova Prensliği’nin güneye yayılmasını engellemek,

3-Ceneviz ticaretine son vermek için Kırım’ı Osmanlılara bağlamak istedi.

 

Kırım’ın Osmanlılara katılması ile:

1-Karadeniz bir Türk gölü haline geldi.

2-Karadeniz kıyılarındaki doğu ticaret yolları Osmanlıların eline geçti.

3-Osmanlılar Eflak ve Boğdan’ı doğudan kontrol etmek imkanına kavuştular.

 

FATİH KANUNNAMESİ:

Fatih Kanunnamesi, sadrazam Karamani Mehmet Paşa tarafından hazırlanmıştır.

Hükümdar devletin bekası için kardeşlerini katledebilir. Bu kanunname sayesinde Osmanlılar 600 sene varlıklarını devam ettirebilmişlerdir.

 

*Fatih’in ölüm haberi Roma’ya ulaşınca İtalya’da toplar atılıp, günlerce şenlikler yapıldı. Papa, bütün Avrupa kiliselerinde üç gün çanların çalınıp şükür ayinleri yapılmasını emretti.

 

---------------------------------------------------------------------

 

OSMANLI TARİHİ  YÜKSELİŞ DÖNEMİ ( 1451-1579 ) 
       

FATİH DÖNEMİ ( II.MEHMET )

   ( 1451-1481)

Dönemin Özellikleri :

"Devletten İmparatorluğa geçişi sağladı.

"Kuruluştan yükselmeye geçişi sağladı.

"Güçlü bir donanma oluşturuldu.

"Karadeniz egemenliğini sağladı.

"İpek yolu denetimi Osmanlılara geçti.

"Anadolu birliğini gerçekleştirmede önemli başarılar sağlandı.

"Rumelihisarı,Topkapı Sarayı,Kapalı Çarşı 'yı yaptırdı.

"İlk altın para'yı bastırdı.

"Osmanlı Örfi Hukuk kurallarını Yazıya geçirdi."Kanunname-i Ali Osman "*

*  Osmanlılar da ilk yazılı kanunname düzenleyicisi

             

"Devlet Hükümdar'a aittir ilkesini getirdi.Padişaha Devletin geleceği için kardeşlerini öldürme hakkını verdi.

"Merkeziyetçi yapı sağlandı

"Divan'a Vezirler başkanlık etmeye başladı.

"Ortodoks Halkın koruyuculuğu üstlenildi.( Katolik-Ortodoks birleşmesini engellemek amacıyla)

"İstanbul Üniversitesinin temeli olan Sahn-ı Seman ( Fatih ) Medresesi açıldı.

"Yönetimden Türk sülaleler uzaklaştırılarak,yerlerine kul kökenli devşirme devlet adamları getirildi.

"Saray'da devlet adamı yetiştirmek amacıyla " Enderun" adlı okul açıldı.

 

İstanbul'un Fethi :
Nedenleri :
1- Siyasi Nedenler :

   Anadolu ve Rumeliye yayılan devletin ortasında Bizans'ın bulunması güvenliği engelliyor ve zorluk çıkarıyordu.( İmparatorluğu birleştirmenin en önemli noktası İstanbul'du) Bizans Osmanlı devletinin içişlerine karışmaya çalışıyordu.

Osmanlılara karşı Haçlı seferlerinin oluşmasını sağlıyordu.( Hristiyan Avrupa'nın doğudaki son kalesi görünümündeydi) Başkenti İstanbul olan bir Dünya İmparatorluğu kurma düşüncesi.

            

 2- Ekonomik Nedenler :

"Karadeniz ticaret yolu, dolayısıyla İpek yolu'na egemen olmak.
 

 3- Dini Nedenler :

"Hz.Muhammed'in İstanbul'u fethedecek asker için söylediği sözler

"Cihat yapma arzusu.
 

Yapılan Hazırlıklar :
 

"Boğaz'da Anadolu Hisarı'nın karşısına Rumelihisarı'nı yaptırarak , Karadeniz'den gelebilecek yardımları önledi.

"Avrupa'dan gelebilecek yardımları engellemek için Balkanlar'da askeri güç oluşturdu.

"Mora 'yı kontrol altına aldı.

"Büyük toplar, aşırtma gülle atabilen toplar döktürdü.Tekerlekli kuleler yaptırdı.

"400 parçalık güçlü bir Donanma oluşturdu.

"Kuşatma sırasında karadan Haliç'e 72 parçalık bir donanma indirerek, zayıf olan Haliç kenarı surları yıprattı.

"İstanbul'un Fethine toplum psikolojik olarak hazırlandı.
 

*6 Nisan'da başlayan kuşatma 29 Mayıs'ta İstanbul'un alınmasıyla son buldu.(1453)
 

Fethin Türk Tarihindeki Önemi :
Anadolu ve Rumeli toprakları kesintisiz olarak birleştirildi.

Böylece Osmanlılar tam İmparatorluk konumuna ulaştılar.

Kuruluş dönemi biterek Yükseliş dönemi başladı.

İstanbul Osmanlı Devletinin değişmez başkenti oldu.

Boğazların alınmasıyla, Karadeniz ticaret yolu egemenliği Osmanlılara geçti.

Osmanlılar 'ın İslam dünyasındaki önemleri arttı.


 Fethin Dünya Tarihindeki Önemi :

 

 Ortaçağın sonu, Yakınçağ'ın başlangıcı.

 Bin yıllık Bizans İmparatorluğu sona erdi.

 Osmanlılar Ortodoksların hem egemeni hem koruyucusu oldular.

 Kale ve Sur'ların büyük toplarla yıkılabileceği görüldü. Dolayısıyla Ortaçağ Avrupa rejimi Derebeylikler yıkılarak yerine güçlü krallıklar  kurulmaya başlandı.

 İpek yolu egemenliğinin Osmanlılara geçmesiyle Avrupalılar yeni ticaret yolları aramaya başladılar.

 İstanbul'un fethiyle İtalya'ya göç eden Bizans Bilim adamları Yaptıkları çalışmalarla Rönesans'ın başlamasına katkıda bulundular.

Rumeli ve Balkanlar'da Fetihler :

            Belgrat hariç tüm Sırbistan ( 1459 )

             Mora Despotluklarının ortadan kaldırılması ( 1460 )

             Eflak ve Boğdan'ın Osmanlılara bağlanması ( 1462-1476 )

             Bosna ve Hersek'in Fethi ( 1462-1464 )

             Venedik Savaşı ve Arnavutluk'un Fethi ( 1463-1479 ) ( Osmanlıların Karadeniz ve Ege'de egemen olmaları Venedik ve Ceneviz 'in doğu ticaretine önemli bir darbe indirdiği için başlayan savaşların sonunda Arnavutluk alınmış

ancak Osmanlılar Venedik'e birtakım imtiyazlar vermek zorunda kalmışlardır.)

 

Not : Fetihlerle Balkanlar'da ulaşılan doğal sınır Tuna Nehridir.

Anadolu'da Fetihler :

Amasra'nın alınması ( 1459 ) ( Cenevizlilerden)

Candaroğulları (İsfendiyaroğulları) beyliğine son verilerek Sinop alındı.(1460)Trabzon Rum İmparatorluğuna son verilerek Trabzon'un alınması (1461)

Karamanoğullarından Konya ve Karaman'ın alınması. (1466)

 

Otlukbeli Savaşı ( 1473 ) ( Osm.-Akkoyunlular ) :  Uzun Hasan'ın Anadolu Türk Birliğini bozma çalışmaları, Karamanoğullarını koruma altına alması,Osmanlılara karşı Venediklilerle işbirliği yapması savaşın sebepleridir.

 

 Uzun Hasan yenilgiye uğratılarak Akkoyunlular'a son verildi.

 

*Doğu sınırları güvenceye alındı.

*Karaman Ülkesi'nin Osmanlılara bağlılığı kesinleşti. (Osmanlıların doğuda ilk top kullandıkları savaş)

Not : Fetihlerle Osmanlılar doğuda Fırat nehrine ulaştı.

 Denizlerdeki Fetihler :

Ege Adalarının Alınması : İmroz,Taşoz,Bozcaada,Semadirek,Limni (1456 ), Midilli ( 1462 ), Eğriboz ( 1470 ) ( Venediklilerden )
 

Kırım Hanlığının Osmanlılara Bağlanması ( 1475 ) 
Sonuçları :

            * Doğu Ticaret yollarına ( İpek yolu ) sahip olundu.

            * Karadeniz egemenliği Osmanlılara geçti.( İç deniz haline geldi.)

            * Kırım Hanlığı Osmanlılara bağlandı ( 1477 )

            * Karadeniz kıyılarındaki Ceneviz varlığına son verildi.

            * Orta Asya Türkleriyle temasa geçmeyi kolaylaştırdı.


Yunan Adalarının Alınması : Zanta,Ayamavra,Kefalonya ( 1479 ) (Venediklilerden )

Rodos Seferi (1480) : Kuşatma başarısız.

Otranto Seferi (1480) : Fatih'in ölümüyle yarım kaldı.

 

Yorum Yaz